Chuẩn bị gì cho chuyến thiện nguyện vùng cao đầu tiên?

Chuyến thiện nguyện vùng cao đầu tiên luôn đầy háo hức. Nhưng đường lên bản xa, thời tiết thất thường và môi trường văn hóa khác biệt đòi hỏi bạn phải chuẩn bị kỹ. Đây là những điều tình nguyện viên của Bếp Lửa Nhỏ – Little Hearth luôn chuẩn bị trước mỗi chuyến đi.

Một chuyến đi bản thường diễn ra như thế nào?

Hầu hết chuyến đi kéo dài 2 đến 4 ngày, xuất phát từ Hải Phòng vào sáng sớm. Đoàn đi xe khách hoặc xe tải chở hàng lên huyện, sau đó chia hàng sang xe máy hoặc gùi bộ vào những điểm trường xe lớn không vào được. Tình nguyện viên thường ngủ lại ở trường hoặc nhà dân. Đọc thêm về một ngày của tình nguyện viên đi bản.

Danh sách đồ dùng cá nhân

Quần áo

• Áo giữ nhiệt, áo khoác chống gió và một lớp áo ấm dày (mùa đông)
• Áo mưa dạng bộ, không nên dùng áo mưa cánh dơi khi đi xe máy đường đèo
• Quần dài dễ vận động, không mặc váy hoặc quần bó
• Tất dày dự phòng, mũ len, găng tay

Giày dép

• Giày leo núi hoặc giày thể thao đế bám tốt
• Một đôi dép nhẹ để đi lại buổi tối

Đồ dùng khác

• Đèn pin hoặc đèn đội đầu (nhiều nơi mất điện buổi tối)
• Sạc dự phòng, sóng điện thoại có thể yếu hoặc không có
• Bình nước cá nhân, khăn mặt, giấy ướt
• Túi ngủ mỏng nếu được đoàn thông báo
• Túi nilon chống nước cho điện thoại, giấy tờ

Thuốc men

• Thuốc cá nhân bạn đang dùng
• Thuốc say xe, thuốc đau bụng, hạ sốt thông thường
• Băng dán vết thương, dầu gió, kem chống muỗi

Chuẩn bị sức khỏe

Đường lên bản thường nhiều đèo dốc, quanh co, có đoạn phải đi bộ hàng giờ. Hãy:

• Ngủ đủ giấc trước chuyến đi, không thức khuya hôm trước
• Tập đi bộ, leo cầu thang vài tuần trước nếu ít vận động
• Báo trước cho trưởng đoàn nếu có bệnh lý cần lưu ý như hen, tim mạch, dị ứng
• Uống đủ nước, ăn sáng đầy đủ trước khi lên đường

Tôn trọng văn hóa địa phương

Mỗi dân tộc có phong tục, tập quán riêng. Tôn trọng là điều quan trọng nhất của một tình nguyện viên.

• Xin phép trước khi chụp ảnh người dân, đặc biệt là trẻ em và người già
• Không phát kẹo, bánh, tiền trực tiếp cho trẻ dọc đường. Điều này dễ hình thành thói quen chạy theo xin cho và gây mất an toàn khi các em chạy ra đường
• Hỏi ý kiến người lớn trong nhà trước khi bước vào, không tự ý vào gian thờ hoặc khu vực bếp
• Ăn mặc lịch sự, kín đáo
• Không hút thuốc, uống rượu bia trong khuôn viên trường học
• Không hứa hẹn những điều mình không chắc thực hiện được

Đạo đức khi chụp ảnh và đăng mạng xã hội

Hình ảnh là cách lan tỏa, nhưng cũng có thể làm tổn thương nếu dùng sai. Bếp Lửa Nhỏ yêu cầu tình nguyện viên:

• Không đăng ảnh các em trong tình trạng nhếch nhác, khóc lóc, thiếu thốn để kêu gọi lòng thương hại
• Không ghi tên đầy đủ, địa chỉ nhà, hoàn cảnh riêng tư của các em
• Ưu tiên hình ảnh vui tươi, tôn trọng, giữ phẩm giá cho các em và gia đình

Đây cũng là một trong những tiêu chí để đánh giá một tổ chức từ thiện tử tế.

Giữ an toàn trên đường

• Luôn đi theo đoàn, không tự ý tách nhóm
• Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, không đi xe máy khi trời tối hoặc sương mù dày
• Thông báo cho người thân lịch trình và số điện thoại trưởng đoàn
• Không tắm suối, leo vách đá khi chưa được hướng dẫn

Ăn uống trong chuyến đi

Bữa ăn trong chuyến đi thường giản dị, có khi ăn cùng thầy cô và học sinh ở trường, có khi ăn cơm nhà dân. Hãy ăn uống với tinh thần tôn trọng, cảm ơn người nấu. Nếu bạn ăn chay, dị ứng thực phẩm hoặc có chế độ ăn đặc biệt, hãy báo trước cho trưởng đoàn và mang theo đồ ăn dự phòng như bánh, lương khô, sữa.

Uống nước đun sôi hoặc nước đóng chai, hạn chế ăn đồ sống. Không nên mang quá nhiều đồ ăn vặt có bao bì để tránh tạo rác thải trong bản.

Giữ gìn môi trường

• Mang rác thải của đoàn về thành phố hoặc bỏ đúng nơi quy định
• Hạn chế dùng đồ nhựa dùng một lần, mang theo bình nước, hộp cơm cá nhân
• Không hái hoa, bẻ cành, đốt lửa tùy tiện ở nương rẫy
• Tiết kiệm nước, điện khi ở trường hoặc nhà dân

Sau chuyến đi

Khi trở về, đoàn tổ chức buổi chia sẻ để rút kinh nghiệm và tổng hợp hình ảnh, báo cáo gửi nhà hảo tâm. Đây cũng là lúc mỗi tình nguyện viên nhìn lại những gì mình đã học được. Nhiều người nói chuyến đi giúp họ trân trọng hơn những điều tưởng như bình thường trong cuộc sống của mình.

Tham gia buổi định hướng

Trước mỗi chuyến đi, Bếp Lửa Nhỏ tổ chức buổi định hướng để phổ biến lịch trình, phân công nhiệm vụ, các quy tắc an toàn và giới thiệu văn hóa nơi đoàn đến. Buổi định hướng là bắt buộc với tình nguyện viên lần đầu tham gia.

Sẵn sàng lên đường cùng chiến dịch Mùa đông ấm 2026? Đăng ký tại trang Tình nguyện.